Wat is een mondspoelmiddel?

Mondspoelmiddel is een vloeistof met daarin fluoride en/of chloorhexidine en/of alcohol ook zitten er essentiële oliën die ervoor zorgen dat je tanden en mondweefsels een glad schoon gevoel geven. Het gebruik van een mondspoelmiddel is een aanvulling op het tandenpoetsen en het stokeren of rageren. Het haalt geen tandplaque weg, dus het is geen vervanging hiervoor. De verschillende mondspoelmiddelen hebben een verschillende werking. Het kan bijvoorbeeld fluoride bevatten, wat beschermt tegen gaatjes. Ook zijn er mondspoelmiddelen die helpen bij de genezing van tandvleesontsteking.

Kan mondspoeling tandenpoetsen en tandenstokeren vervangen?

Nee, mondspoeling maakt altijd minder goed schoon dan het fysiek reinigen met een tandenborstel of met interdentale middelen. Mondspoeling kan daarom alleen dienen als aanvulling op het tandenpoetsen of als tijdelijke vervanging wanneer tandenpoetsen te gevoelig is. Wanneer je ramen gaat wassen en je alleen sop tegen het raam gooit, wordt het raam immers ook niet schoon.

Vervanging voor het tandenpoetsen?

In uitzonderlijke gevallen kan een mondspoelmiddel ingezet worden als vervanging voor het poetsen. Dit geldt alleen wanneer het tandenpoetsen echt niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij ziekte. Veel mondspoelmiddelen worden aangeprezen omdat ze een bacteriedodende werking hebben. Dit zou ervoor zorgen dat je een gezonde, bacterievrije mond hebt. Voor tijdelijk gebruik kan dit door je behandelaar geadviseerd worden. Dit is echter vaak niet aan te raden voor langdurig gebruik, omdat ook de goede bacteriën gedood worden die juist belangrijk zijn voor een gezonde mond.

In welke gevallen kan je een mondspoelmiddel gebruiken?

In een aantal gevallen raden wij aan om mondspoelmiddel te gebruiken. Selecteer hieronder één van de onderwerpen om direct meer te lezen:

Aanvulling op tandenpoetsen

Mondspoeling kan effectief gebruikt worden als aanvulling op de poetsmomenten: ’s ochtends en ’s avonds tandenpoetsen en interdentaal reinigen, en ’s middags eventueel kort mondspoeling gebruiken.

Beperkte handfunctie

Wanneer je tijdelijk of voor langere tijd je handen niet kunt gebruiken, bijvoorbeeld door trauma of motorische problemen.

Beugel

Als aanvulling op het poetsen en interdentaal reinigen bij adolescenten met een orthodontische behandeling kunnen mondspoeling of mondspoelmiddelen helpen om de mondhygiëne extra te ondersteunen.

Gevoelig tandvlees

Wanneer je mondhygiëne langere tijd onvoldoende is geweest en het tandvlees te gevoelig is om te poetsen, kun je mondspoeling of mondspoelmiddelen tijdelijk gebruiken als opstapje om het gebit en de betreffende regio weer normaal te kunnen poetsen.

Gaatjes

Soms is het twee keer per dag twee minuten poetsen niet voldoende om te beschermen tegen gaatjes. Wie bijvoorbeeld een beugel heeft of weinig speeksel aanmaakt, heeft een verhoogd risico op gaatjes. Dan kan je spoelen met een mondspoelmiddel met fluoride. Het wordt dan geadviseerd om te spoelen op een moment waarop normaal niet gepoetst wordt, bijvoorbeeld na het middageten.

Tandvleesontsteking

Na een uitgebreide tandvleesbehandeling of als tandenpoetsen echt niet mogelijk is, kan geadviseerd worden om tijdelijk te spoelen met een mondspoelmiddel met chloorhexidine. Dit zorgt voor vermindering van de bacteriën die zorgen voor tandvleesontsteking. Meestal is dit bedoeld voor tijdelijk gebruik. Deze mondspoelmiddelen kunnen namelijk ook bijwerkingen hebben, zoals verkleuring van tanden of smaakverlies.

Droge mond

De speekselklieren maken soms minder of geen speeksel aan door ziekte, bestraling of medicatie. Soms werken ze nog een beetje, maar soms ook helemaal niet meer. Dan kan er gebruik gemaakt worden van speekselvervangers die zorgen voor een fijner gevoel in de mond.

Slechte adem

Bacteriën in de mond produceren zwavelverbindingen die een vervelende geur kunnen geven. Sommige mondspoelmiddelen gaan dit tegen, waardoor je minder last hebt van een slechte adem.

Gevoelige tanden

Tanden kunnen gevoeliger zijn op plaatsen waar het tandglazuur weg is. Dan kan ook een mondspoelmiddel geadviseerd worden dat een beschermlaag vormt op de tanden of het tandoppervlak versterkt. Deze moet dan alleen fluoride bevatten en geen chloorhexidine ofwel alcohol.

Maak een afspraak

Als je vragen hebt of een mondspoelmiddel voor jou aan te raden is of je wilt weten wat je het beste kan gebruiken, dan kan je dit overleggen met Tandartsenpraktijk Vermeulen. Klik op de onderstaande knop en maak een afspraak bij één van onze vestigingen in Barneveld of Voorthuizen.

Maak een afspraak

  • Gevoelige tanden of kaakpijn door abnormaal mondgedrag

    12 februari 2026

  • Moet ik mondspoelmiddelen gebruiken?

    15 januari 2026

  • Tandsteen: oorzaken, gevolgen en behandeling voor een gezond gebit

    16 oktober 2025