Gevoelige tanden of kaakpijn door abnormaal mondgedrag

Heb je gevoelige tanden of kaakpijn? Abnormaal mondgedrag kan de oorzaak zijn!

Als tandarts kom ik het veel tegen: patiënten met gevoelige tanden, kaakpijn en terugkerende hoofdpijn. Op het eerste gezicht lijkt er weinig mis te zijn met het gebit. Geen grote gaatjes, geen ontstekingen. Toch zijn de klachten aanwezig en veroorzaken belemmering en pijn in het dagelijks functioneren. In veel van deze gevallen speelt abnormaal mondgedrag een belangrijke rol. Het komt echt heel vaak voor!

Wat is abnormaal mondgedrag?

Abnormaal mondgedrag betekent dat de tanden, tong of kaken actief zijn terwijl daar eigenlijk geen reden voor is. We eten niet, we praten niet, maar toch staan de mondspieren onder spanning. Dit gebeurt meestal onbewust, bijvoorbeeld tijdens stress, concentratie of zelfs tijdens de slaap.

Veelvoorkomende vormen van abnormaal mondgedrag zijn tanden op elkaar klemmen en tandenknarsen (vaak ’s nachts), het voortdurend tegen of tussen de tanden duwen van de tong, nagelbijten of het kauwen op pennen en andere voorwerpen. Omdat dit gedrag zo automatisch gebeurt, realiseren mensen zich vaak niet dat ze het doen.

Waarom kan abnormaal mondgedrag klachten veroorzaken?

Onze tanden en kaken zijn sterk, maar niet gemaakt om de hele dag onder spanning te staan. In rust horen de tanden elkaar niet te raken; ze komen alleen kort contact tijdens kauwen en slikken. Wanneer de kaken te vaak of te lang aangespannen zijn, raakt het systeem overbelast.

In de praktijk zie ik dat deze overbelasting kan leiden de volgende problematieken:

1. Slijtage van tanden en kiezen
2. Gevoelige tanden
3. Pijnlijke kauwspieren
4. Problemen met het kaakgewricht
5. Hoofdpijn, nekklachten en een vermoeid gevoel in het gezicht
6. Afgebroken vullingen, kronen of facings

Hoe herken je abnormaal mondgedrag?

Veel patiënten zijn verrast wanneer ik hiernaar vraag. Een simpele controle kan al inzicht geven: staan je tanden nu op elkaar? Vaak is het antwoord “ja”, terwijl dat eigenlijk niet nodig is. De juiste ruststand van de mond is dat de tanden los van elkaar zijn, de lippen gesloten en de tong ontspannen in de mond ligt.

Wat kun je eraan doen?

De eerste en belangrijkste stap is bewustwording. Door je bewust te worden van je mondgedrag, kun je leren om spanning los te laten. Dit noemen we ook wel gedragstherapie voor de mond. Soms helpen kleine reminders of ontspanningsoefeningen om oude gewoontes af te leren.

Bij nachtelijk tandenknarsen kan een opbeetplaat (splint) worden geadviseerd. Deze beschermt het gebit tegen verdere slijtage, maar pakt de oorzaak niet weg. Daarom kijken we vaak breder, bijvoorbeeld naar stress, houding, ademhaling en spierspanning. Indien nodig werken we samen met andere zorgverleners, zoals een fysiotherapeut of logopedist.

Wanneer is het verstandig om advies te vragen?

Heb je last van gevoelige of slijtende tanden, kaakpijn, hoofdpijn of een vermoeid gevoel in de kaken? Dan kan abnormaal mondgedrag een rol spelen. Door dit tijdig te herkennen, kunnen we verdere schade voorkomen.

Bespreek het tijdens je controle!

Twijfel je of dit bij jou speelt? Bespreek het gerust tijdens je controle. We kijken graag samen naar de oorzaak én een passende oplossing.