Wat is een koortslip en wat kun je doen?
Een koortslip bestaat uit pijnlijke of jeukende vochtblaasjes op of rond de lip, veroorzaakt door het herpes simplex-virus. Vaak voel je eerst tintelingen of een branderig gevoel. De plek geneest meestal vanzelf binnen tien dagen, soms duurt het twee weken. Een behandeling is meestal niet nodig.
Raak de plek zo weinig mogelijk aan, was je handen en voorkom contact met de koortslip. Vooral het vocht in de blaasjes is besmettelijk. Heb je binnenkort een tandartsafspraak? Bel de praktijk vooraf om te overleggen.
Op deze pagina
- Hoe ziet een koortslip eruit?
- Krijgt iedereen met het virus een koortslip?
- Hoe raak je besmet en wanneer ben je besmettelijk?
- Waardoor komt een koortslip terug?
- Hoe kun je een koortslip behandelen?
- Wat kun je zelf doen?
- Hoe lang duurt een koortslip?
- Voor wie kan een koortslip gevaarlijk zijn?
- Wanneer moet je de huisarts bellen?
- Kan ik met een koortslip naar de tandarts?
- Veelgestelde vragen
Hoe ziet een koortslip eruit?
Een koortslip ontwikkelt zich meestal in verschillende fases. De blaasjes zitten vaak in een groepje op of rond de lip. Ze kunnen ook bij de neus of op de kin voorkomen.
De verschillende fases van een koortslip
- Eerst merk je vaak tintelingen, jeuk of een branderig gevoel.
- Daarna ontstaan roodheid en kleine vochtblaasjes.
- De blaasjes kunnen openbarsten en drogen vervolgens in.
- Er ontstaan korstjes, die vanzelf loslaten.
- De huid geneest meestal zonder litteken.
Niet ieder blaasje of plekje rond de mond is een koortslip. Blaasjes en korstjes kunnen bijvoorbeeld ook passen bij krentenbaard. Heb je juist witte plekjes aan de binnenkant van je mond? Bekijk dan ook de uitleg over witte plekjes in de mond.
Krijgt iedereen met het virus een koortslip?
Nee. Veel mensen komen al op jonge leeftijd in aanraking met het herpes simplex-virus, meestal type 1 (HSV-1). Vaak merk je niets van die eerste besmetting. Het virus blijft daarna in zenuwcellen aanwezig, maar niet iedereen krijgt een koortslip. Sommige mensen krijgen regelmatig klachten, anderen nooit.
Hoe raak je besmet met het koortslipvirus?
Je kunt het virus krijgen door contact met iemand die het virus bij zich draagt, bijvoorbeeld door zoenen of het aanraken van een koortslip. Het vocht in de blaasjes bevat veel virus. Ook voorwerpen die met de mond of koortslip in aanraking zijn geweest, zoals lippenbalsem, glazen of bestek, kunnen het virus overdragen.
Wanneer is een koortslip besmettelijk?
Je kunt al besmettelijk zijn bij de eerste tintelingen, voordat je blaasjes ziet. Het risico is vooral groot bij vochtige of open blaasjes. Met een droog korstje is het risico veel kleiner, maar beschouw dat niet als een garantie dat je niemand kunt besmetten.
Ook zonder zichtbare koortslip kan iemand soms virus uitscheiden. Een nieuwe koortslip betekent bovendien meestal niet dat je opnieuw bent besmet: het virus dat al in je lichaam zit, wordt weer actief.
Waardoor komt een koortslip terug?
Waarom het virus opnieuw actief wordt, verschilt per persoon. Mogelijke uitlokkers zijn:
- stress;
- vermoeidheid of weinig slaap;
- koorts, griep of een andere ziekte;
- veel zonlicht of uv-straling;
- een verminderde afweer door ziekte of medicijnen;
- hormonale veranderingen, bijvoorbeeld tijdens de menstruatie;
- wondjes of irritatie aan de lippen.
Een terugkerende koortslip ontstaat vaak op ongeveer dezelfde plek. Heb je vaak ernstige klachten? Bespreek dit met je huisarts. Die kan beoordelen of een aanvullende behandeling zinvol is.
Hoe kun je een koortslip behandelen?
Een gewone koortslip gaat vanzelf over. Een crème of pleister kan prettig zijn om klachten te verlichten. Verwacht niet dat de plek daarmee direct verdwijnt.
Bij de eerste tintelingen
Wil je een virusremmende crème met aciclovir proberen? Begin dan bij de eerste tintelingen of het branderige gevoel. Het effect is beperkt: bij sommige mensen duurt de koortslip iets korter, bij anderen helpt de crème nauwelijks. Pas beginnen wanneer er al blaasjes of korstjes zijn, heeft weinig zin.
Volg voor het aanbrengen en de behandelduur de bijsluiter of het advies van de apotheker. Ben je al begonnen? Stop dan niet alleen omdat de tintelingen zijn veranderd in blaasjes: maak de behandeling af volgens de gebruiksaanwijzing. Gebruik de crème niet in je mond of ogen.
Bij blaasjes
Een middel met zinksulfaat of zinkoxide kan helpen de blaasjes in te laten drogen. Heb je vooral pijn? Vraag de apotheker of een middel met lidocaïne geschikt is voor jou.
Bij korstjes
Een verzachtende, beschermende crème of zalf, zoals vaseline-cetomacrogolcrème, kan de korstjes soepeler houden. Een hydrocolloïd koortslippleister kan de plek afdekken. Een pleister maakt je niet automatisch onbesmettelijk.
Belangrijk tijdens het smeren
- Breng het middel voorzichtig alleen op de aangedane plek aan; smeer het niet over de omliggende huid uit.
- Gebruik eventueel een schoon wattenstaafje en was je handen voor en na het aanbrengen.
- Raak de blaasjes verder zo weinig mogelijk aan en krab korstjes niet los.
Wat kun je zelf doen bij een koortslip?
Deze maatregelen helpen het risico op verspreiding te verkleinen:
- Was je handen regelmatig met water en zeep, zeker na contact met de koortslip.
- Gebruik een eigen handdoek en tandenborstel.
- Deel geen glazen, bestek, lippenbalsem of lippenstift met anderen.
- Zoen niet en vermijd orale seks zolang je een koortslip hebt.
- Raak je ogen niet aan nadat je de koortslip hebt aangeraakt.
Om de kans op een nieuwe koortslip te verkleinen, kun je je lippen beschermen tegen fel zonlicht met een lippenbalsem met uv-filter. Voldoende slaap en ontspanning kunnen ook helpen. Helemaal voorkomen lukt niet altijd.
Heb je contact met een pasgeboren baby?
Een herpesinfectie kan voor een pasgeboren baby ernstig zijn. Kus de baby niet. Dek de koortslip af met een pleister of draag een mondmasker en was je handen voordat je de baby aanraakt.
Krijgt de baby blaasjes in of op de mond, blaasjes rond een oog, een rood oog of wordt de baby ziek? Bel direct de huisarts of huisartsenpost.
Hoe lang duurt een koortslip?
Een koortslip geneest meestal vanzelf binnen tien dagen. Soms duurt het herstel tot twee weken. Laat korstjes vanzelf loskomen. Is de plek na twee weken niet genezen? Maak dan een afspraak bij je huisarts.
Voor wie kan een koortslip gevaarlijk zijn?
Voor de meeste mensen is een koortslip vervelend, maar niet gevaarlijk. Extra voorzichtigheid is nodig bij pasgeboren baby's, mensen met een sterk verminderde afweer en mensen met eczeem. Ook een infectie bij het oog kan ernstig zijn.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Bel dezelfde dag de huisarts of huisartsenpost
- Je krijgt blaasjes op of rond een oog.
- Je oog wordt rood of pijnlijk, of je krijgt oogklachten zoals overgevoeligheid voor licht.
- Je hebt eczeem en krijgt blaasjes op een eczeemplek.
- Je hebt een sterk verminderde afweer, bijvoorbeeld door chemotherapie.
Maak daarnaast een afspraak bij je huisarts als de koortslip anders of erger is dan je gewend bent, na twee weken niet is genezen of als je vaak ernstige koortslippen hebt en crèmes onvoldoende helpen. Word je erg ziek of nemen de klachten snel toe? Bel dan dezelfde dag voor overleg.
Kan ik met een koortslip naar de tandarts?
Heb je binnenkort een afspraak bij de tandarts en heb je een koortslip? Neem vooraf telefonisch contact op met de praktijk. Vertel ook als je alleen nog tintelingen voelt. De praktijk beoordeelt of de afspraak kan doorgaan of beter verzet kan worden.
Zeg een afspraak niet zelf af zonder overleg, zeker niet als je pijn of andere dringende tandheelkundige klachten hebt. Een koortslip is geen reden om noodzakelijke hulp uit te stellen zonder beoordeling.
Overleg met Tandartsenpraktijk Vermeulen
Bij een koortslip rond je tandartsafspraak kun je telefonisch overleggen met onze praktijk in Barneveld of Voorthuizen. Op onze afspraakpagina staan de contactgegevens. Afspraken worden telefonisch ingepland.
Veelgestelde vragen over een koortslip
Hoe begint een koortslip?
Vaak met tintelingen, jeuk of een branderig gevoel op of rond de lip. Daarna verschijnen kleine vochtblaasjes. Niet iedereen voelt de koortslip vooraf aankomen.
Hoe krijg je een koortslip?
De oorzaak is het herpes simplex-virus. Je kunt het door contact met een ander krijgen, vaak al op jonge leeftijd. Latere koortslippen ontstaan meestal doordat datzelfde virus opnieuw actief wordt, niet door een nieuwe besmetting.
Wanneer is een koortslip besmettelijk?
Al bij de eerste tintelingen kun je besmettelijk zijn. Vooral vochtige of open blaasjes geven risico op overdracht. Met een droog korstje is dat risico kleiner, maar niet gegarandeerd verdwenen. Blijf voorzichtig totdat de plek is genezen.
Hoe lang duurt een koortslip?
Meestal ongeveer tien dagen, soms tot twee weken. Geneest de plek niet binnen twee weken? Laat je huisarts ernaar kijken.
Kan een koortslip ook bij de neus zitten?
Ja, de blaasjes kunnen ook bij de neus of op de kin ontstaan. Niet ieder plekje daar is een koortslip. Smeer aciclovircrème niet op slijmvliezen, zoals aan de binnenkant van je neus, en vraag bij twijfel advies. Blaasjes rond het oog of een rood, pijnlijk oog vragen dezelfde dag contact met de huisarts.
Kun je een koortslip snel laten verdwijnen?
Er is geen middel dat een koortslip direct wegneemt. Een virusremmende crème kan soms beperkt helpen als je meteen bij de eerste tintelingen begint. Andere middelen zijn vooral bedoeld om klachten te verlichten of de huid te beschermen.
Wanneer moet je met een koortslip naar de huisarts?
Bel dezelfde dag bij oogklachten, blaasjes op eczeemplekken of een sterk verminderde afweer. Maak ook een afspraak als de plek na twee weken niet geneest of je vaak ernstige klachten hebt.
Kan ik met een koortslip naar de tandarts?
Bel vóór je afspraak met de praktijk. Of de afspraak kan doorgaan, hangt af van je klachten en de geplande behandeling. Heb je tandpijn of andere dringende klachten? Meld die ook, zodat de praktijk kan beoordelen welke hulp nodig is.

Instagram