Wat is een koortslip?
Een koortslip is een veelvoorkomende virusinfectie die wordt veroorzaakt door het herpes simplex-virus (HSV), meestal herpes simplex type 1 (HSV-1). De infectie herken je aan kleine, met vocht gevulde blaasjes op of rond de lippen. Vaak begint een koortslip met tintelingen, jeuk of een branderig gevoel. Daarna ontstaan blaasjes die na enkele dagen indrogen en meestal vanzelf binnen één tot twee weken genezen.
Na een eerste besmetting blijft het virus levenslang in het lichaam aanwezig. Bij stress, ziekte, vermoeidheid of veel zonlicht kan het virus opnieuw actief worden, waardoor opnieuw een koortslip ontstaat. Tijdens het blaasjesstadium is een koortslip het meest besmettelijk.
In dit artikel
Selecteer één van de onderstaande onderwerpen om direct meer te lezen:
- Hoe ziet een koortslip eruit?
- Hoe vaak komt een koortslip voor?
- Hoe raak je besmet?
- Waardoor krijg je een koortslip?
- Hoe kun je een koortslip behandelen?
- Wat kun je verder doen bij een koortslip?
- Hoe lang duurt een koortslip?
- Wanneer kan een koortslip gevaarlijk zijn?
- Wanneer moet je de huisarts bellen?
- Kan ik met een koortslip naar de tandarts?
Hoe ziet een koortslip eruit?
Een koortslip ontwikkelt zich meestal in verschillende fases. Vaak merk je eerst dat de huid begint te tintelen, jeuken of branderig aanvoelt. Daarna ontstaan kleine, met vocht gevulde blaasjes die na enkele dagen open kunnen gaan. Vervolgens drogen de blaasjes in en ontstaan korstjes. Uiteindelijk geneest de huid meestal zonder litteken.
De verschillende fases van een koortslip
- Tintelingen, jeuk of een branderig gevoel.
- Roodheid en kleine vochtblaasjes.
- De blaasjes kunnen openbarsten.
- Er ontstaan korstjes.
- De huid geneest meestal binnen één tot twee weken.
Niet ieder blaasje of plekje rond de mond is een koortslip. Blaasjes en korstjes kunnen bijvoorbeeld ook passen bij krentenbaard. Heb je juist witte plekjes aan de binnenkant van je mond? Lees dan ook ons artikel over witte plekjes in de mond.
Hoe vaak komt een koortslip voor?
Een koortslip is één van de meest voorkomende virusinfecties. Veel mensen komen al op jonge leeftijd in aanraking met het herpes simplex-virus. Niet iedereen krijgt daarna ook daadwerkelijk een koortslip.
Na een besmetting blijft het virus levenslang aanwezig in de zenuwcellen. Bij sommige mensen blijft het virus altijd inactief, terwijl anderen regelmatig opnieuw een koortslip krijgen.
Wist je dat?
Veel mensen dragen het herpes simplex-virus bij zich zonder ooit klachten te krijgen. Heb je het virus eenmaal opgelopen? Dan blijft het levenslang in het lichaam aanwezig, ook wanneer je jarenlang geen koortslip krijgt.
Hoe raak je besmet met een koortslip?
Je raakt besmet door direct contact met iemand die een actieve koortslip heeft. Het virus bevindt zich vooral in het vocht van de blaasjes. Vooral wanneer de blaasjes open zijn, is de kans op besmetting het grootst.
Besmetting kan bijvoorbeeld plaatsvinden door zoenen of door direct contact met de blaasjes. Ook kun je het virus overdragen via voorwerpen die kort daarvoor met de mond in aanraking zijn geweest, zoals een lippenbalsem, glas, bestek of tandenborstel.
Wanneer is een koortslip besmettelijk?
Een koortslip is het meest besmettelijk vanaf het moment dat de blaasjes ontstaan totdat deze volledig zijn ingedroogd. Zodra er alleen nog een droog korstje aanwezig is, is de kans op besmetting veel kleiner.
Raak de blaasjes daarom zo weinig mogelijk aan en was je handen als dit toch is gebeurd. Zo voorkom je dat je het virus verspreidt naar anderen of naar een andere plek op je eigen lichaam.
Waardoor krijg je een koortslip?
Een koortslip ontstaat wanneer het herpes simplex-virus, dat al in het lichaam aanwezig is, opnieuw actief wordt. Waarom dit gebeurt, verschilt per persoon. Sommige mensen krijgen nooit meer een koortslip na de eerste besmetting, terwijl anderen meerdere keren per jaar klachten ervaren.
Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat het virus weer actief wordt:
- Stress
- Vermoeidheid of een tekort aan slaap
- Koorts, griep of een andere ziekte
- Veel blootstelling aan zonlicht of uv-straling, bijvoorbeeld tijdens een wintersportvakantie
- Een verminderde weerstand
- Hormonale veranderingen, bijvoorbeeld tijdens de menstruatie
- Beschadiging of irritatie van de lippen
Waarom komt een koortslip steeds terug?
Na een eerste besmetting blijft het herpes simplex-virus levenslang aanwezig in de zenuwcellen. Wanneer je weerstand tijdelijk vermindert of een andere trigger optreedt, kan het virus opnieuw actief worden. Daardoor ontstaat vaak op ongeveer dezelfde plek weer een koortslip.
Hoe kun je een koortslip behandelen?
Een koortslip geneest meestal vanzelf binnen één tot twee weken. In de meeste gevallen is een behandeling daarom niet noodzakelijk. Wel zijn er verschillende middelen verkrijgbaar die de klachten kunnen verlichten of de genezing mogelijk iets versnellen.
Begin je met behandelen zodra je de eerste tintelingen of een branderig gevoel voelt? Dan is de kans het grootst dat een virusremmende crème nog enig effect heeft. Zijn er al blaasjes of korstjes ontstaan, dan is dat effect meestal beperkt.
Wanneer begin je met behandelen?
Voel je een koortslip opkomen? Begin dan zo snel mogelijk met een virusremmende crème. Hoe eerder je begint, hoe groter de kans dat de klachten iets worden verminderd. Is de koortslip al volledig doorgebroken? Dan helpen vooral middelen die de pijn verlichten of de huid beschermen.
1. Bij de eerste tintelingen
Begint je lip te tintelen, jeuken of branderig aan te voelen? Dan kun je een virusremmende crème met aciclovir gebruiken. Deze crème is zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek of drogist.
Breng de crème volgens de aanwijzingen op de verpakking meerdere keren per dag aan en was daarna goed je handen. Gebruik de crème bij voorkeur alleen tijdens de eerste fase van een koortslip.
2. Wanneer er blaasjes ontstaan
Zijn er al blaasjes zichtbaar? Dan kunnen middelen met zinksulfaat of zinkoxide helpen om de blaasjes sneller uit te laten drogen. Heb je vooral last van pijn, dan kan een crème met lidocaïne tijdelijk verlichting geven.
3. Wanneer er korstjes ontstaan
Zijn de blaasjes opgedroogd? Dan kan een beschermende crème of zalf, zoals vaseline-cetomacrogolcrème, de huid soepel houden en de korstjes verzachten. Ook een hydrocolloïd koortslippleister kan prettig zijn doordat deze de plek beschermt tijdens het eten, drinken of praten.
Belangrijk tijdens het smeren
- Breng een crème voorzichtig aan zonder deze uit te smeren over de huid.
- Gebruik bij voorkeur een schoon wattenstaafje of was je handen direct na het aanbrengen.
- Raak de blaasjes zo weinig mogelijk aan.
- Krab korstjes niet los, zodat de huid rustig kan genezen.
Wat kun je verder doen bij een koortslip?
Met een paar eenvoudige maatregelen kun je de kans verkleinen dat je het virus verspreidt naar anderen of naar een andere plek op je eigen lichaam.
- Raak de blaasjes zo weinig mogelijk aan
- Was je handen regelmatig met water en zeep
- Gebruik een eigen handdoek en tandenborstel
- Deel geen glazen, bestek, lippenbalsem of lippenstift met anderen
- Zoen anderen niet zolang de blaasjes aanwezig zijn
- Vermijd orale seks zolang je een actieve koortslip hebt
- Bescherm je lippen tegen fel zonlicht met een lippenbalsem met uv-filter
- Zorg voor voldoende rust en probeer langdurige stress zoveel mogelijk te beperken
Heb je contact met een pasgeboren baby?
Een herpesinfectie kan voor pasgeboren baby's ernstig verlopen. Heb je een actieve koortslip? Zoen een pasgeboren baby dan niet, was je handen goed en dek de koortslip indien mogelijk af totdat deze volledig is genezen.
Hoe lang duurt een koortslip?
Een koortslip geneest meestal vanzelf binnen tien dagen. Soms duurt het herstel één tot twee weken. De blaasjes drogen doorgaans na enkele dagen in, waarna korstjes ontstaan die vanzelf loslaten.
Duurt de koortslip langer dan twee weken?
Geneest de koortslip niet binnen twee weken of worden de klachten juist erger? Neem dan contact op met je huisarts voor verder advies.
Wanneer kan een koortslip gevaarlijk zijn?
Voor de meeste mensen is een koortslip vervelend, maar onschuldig. De blaasjes verdwijnen meestal vanzelf en veroorzaken geen blijvende schade. In sommige situaties is extra voorzichtigheid wel belangrijk.
Een koortslip kan ernstiger verlopen bij:
- Pasgeboren baby's
- Mensen met een sterk verminderde weerstand, bijvoorbeeld door ziekte of medicijnen
- Mensen met ernstig eczeem
- Mensen waarbij de blaasjes zich rond of in het oog bevinden
Let extra op bij een koortslip rond het oog
Krijg je blaasjes op of rond een oog, of wordt je oog rood, pijnlijk of gevoelig voor licht? Neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts. Het herpes simplex-virus kan in sommige gevallen het hoornvlies aantasten.
Heb je een actieve koortslip? Was dan regelmatig je handen en raak je ogen zo min mogelijk aan. Zo verklein je de kans dat het virus zich verspreidt.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Bij een gewone koortslip is een bezoek aan de huisarts meestal niet nodig. Neem wel contact op wanneer:
- je blaasjes op of rond het oog krijgt;
- je oog rood of pijnlijk wordt;
- je een sterk verminderde weerstand hebt;
- je een uitgebreide koortslip krijgt of erg ziek bent;
- de koortslip na twee weken nog niet is genezen;
- je meerdere keren per jaar ernstige koortslippen krijgt.
Twijfel je?
Neem bij twijfel altijd contact op met je huisarts of tandarts. Zij kunnen beoordelen of verder onderzoek of een aanvullende behandeling nodig is.
Kan ik met een koortslip naar de tandarts?
Heb je binnenkort een afspraak bij de tandarts en heb je een actieve koortslip? Neem dan vooraf telefonisch contact op met de praktijk. Vertel waar de koortslip zit en in welk stadium deze zich bevindt.
De tandarts beoordeelt vervolgens of de behandeling veilig kan doorgaan. Bij een controle is dat soms geen probleem, terwijl een behandeling waarbij dicht bij de blaasjes wordt gewerkt beter kan worden uitgesteld totdat de koortslip is genezen.
Voorkom besmetting binnen de praktijk
Informeer de tandarts altijd vooraf wanneer je een actieve koortslip hebt. Zo kan de praktijk beoordelen of de afspraak kan doorgaan of beter verzet kan worden en kunnen de juiste voorzorgsmaatregelen worden genomen.
Veelgestelde vragen over een koortslip
Hoe begint een koortslip?
Een koortslip begint meestal met tintelingen, jeuk of een branderig gevoel op of rond de lip. Daarna ontstaan kleine, met vocht gevulde blaasjes die na enkele dagen indrogen.
Hoe krijg je een koortslip?
Je krijgt een koortslip door een besmetting met het herpes simplex-virus. Na de eerste besmetting blijft het virus in het lichaam aanwezig en kan het later opnieuw actief worden, bijvoorbeeld door stress, ziekte, vermoeidheid of veel zonlicht.
Wanneer is een koortslip besmettelijk?
Een koortslip is vooral besmettelijk zolang de blaasjes vocht bevatten. Zodra de blaasjes volledig zijn ingedroogd en er alleen nog een korstje aanwezig is, is de kans op besmetting veel kleiner.
Hoe lang duurt een koortslip?
Een koortslip geneest meestal vanzelf binnen tien dagen. Soms duurt het herstel één tot twee weken.
Kan een koortslip ook bij de neus zitten?
Ja. Een koortslip ontstaat meestal op de lippen, maar kan ook bij de neus, op de kin of in sommige gevallen rond een oog voorkomen.
Kun je een koortslip snel laten verdwijnen?
Een koortslip verdwijnt meestal vanzelf. Begin je direct bij de eerste tintelingen met een virusremmende crème, dan kan de genezing soms iets sneller verlopen. Andere middelen helpen vooral om de klachten te verlichten.
Wanneer moet je met een koortslip naar de huisarts?
Neem contact op met de huisarts bij blaasjes rond het oog, een sterk verminderde weerstand, een koortslip die langer dan twee weken duurt of wanneer je regelmatig ernstige koortslippen krijgt.
Kan ik met een koortslip naar de tandarts?
Neem vóór je afspraak contact op met de tandartspraktijk. De tandarts beoordeelt of de behandeling veilig kan doorgaan of beter kan worden uitgesteld totdat de koortslip is genezen.
Instagram